Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü’nün paydaşları arasında yer aldığı iki önemli Avrupa Birliği (AB) destekli projeye ilişkin açıklamalarda bulundu. Avrupa Hava Trafik Yönetimi Araştırmaları Ortak Girişimi (SESAR Joint Undertaking-SESAR JU) koordinasyonunda yürütülen ‘Kentsel ve Kritik Alanlarda Yapay Zeka Destekli İnsansız Hava Araçları Operasyonları İçin Bütüncül ve Dinamik Bir Sistem Geliştirilmesi (AI4HyDrop) Projesi’ başarıyla tamamlandı. DHMİ’nin de bulunduğu ‘Uyumlu Birlikte Çalışabilirlik İçin Hizmet Platformunda Hava Trafik Yönetimi Operasyonları (ATMOSPHER) Projesi’ ise AB desteği almaya hak kazandı.
Bakan Uraloğlu, DHMİ’nin AB destekli havacılık araştırma ve geliştirme projelerinde aktif rol aldığını vurguladı. Bu projeler kapsamında yapay zeka destekli insansız hava aracı (İHA) operasyonlarından yeni nesil hava trafik yönetimi sistemlerine kadar geniş bir yelpazede çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.
2023-2026 dönemini kapsayan AI4HyDrop Projesi, kentsel alanlarda yapay zeka tabanlı yarı dinamik hava sahası çözümleri geliştirmeyi amaçladı. Proje kapsamında, İHA’ların ses, radyo frekansı ve görsel izlerinin takip edilmesine yönelik teknolojik altyapılar oluşturuldu. Ayrıca, uçuş öncesi otonom uçuş planlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve öneri sistemlerinin geliştirilmesi gibi çalışmalar da gerçekleştirildi.
Kentsel kritik bölgelerde İHA’ların takibi, uçuş izin uygunluğunun izlenmesi ve operatör iletişimi için teknolojik altyapılar geliştirildi. Proje çıktıları, gelecekteki insansız hava trafik yönetimi sistemlerine önemli katkılar sağlayacak.
AI4HyDrop Projesi’nin tamamlanmasının ardından DHMİ’nin de dahil olduğu ATMOSPHER Projesi, SESAR JU teknik yeterlilik kriterlerini karşıladı. Proje konsorsiyumunda DHMİ’nin yanı sıra İstanbul Teknik Üniversitesi ve TÜBİTAK BİLGEM yer alıyor. Konsorsiyum, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL) ile birlikte Bulgaristan, Çekya ve Romanya’nın hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşlarıyla işbirliği yapacak.
Bu proje ile ‘uçuş rotası tabanlı operasyonlar’ ve ‘hava sahası talep-kapasite dengeleme’ alanlarında yeni nesil dijital hava trafik yönetimi platformları geliştirilecek. Proje, ülkeler arası koordinasyonu güçlendirmeyi, operasyonel verimliliği artırmayı ve Avrupa hava trafik yönetim sistemleriyle uyumlu yenilikçi çözümler üretmeyi hedefliyor. Bu çalışmalar, Türkiye’nin havacılık teknolojileri alanındaki yetkinliğini artırırken uluslararası işbirliklerini de güçlendiriyor.
