Yaklaşık 288 bin ton Rus dizel yakıtı taşıyan yedi petrol tankeri, ABD’ye doğru ilerliyor. Ancak bu sevkiyatların yasallığına dair süren siyasi tartışmalar, gemilerin yüklerini boşaltıp boşaltamayacağı konusunda belirsizlik yaratıyor.
Greenpeace tarafından takip edilen bu taşıma, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında imzalanan ve Rus petrolüne uygulanan yaptırımları gevşeten tartışmalı anlaşmanın ilk adımı olarak görülüyor.
Önceki raporlarda Baltık Denizi’ndeki Rus petrol terminallerinden ayrılan üç tankerden bahsedilirken, Greenpeace’in gemi takip siteleri dahil olmak üzere kapsamlı kaynak taraması, bu çalışmanın şimdiye kadarki en detaylısı olduğunu gösteriyor.
Greenpeace Ukrayna enerji uzmanı Shaun Burnie, tankerlerin konumlarının harita üzerinde gösterilebildiğini belirterek, sevkiyatların ABD Kongresi veya yerel yetkililer tarafından durdurulması gerektiğini savundu. Burnie, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik eylemleri ödüllendirilmek yerine daha fazla cezalandırılması gerektiğini vurgulayarak, bu sevkiyatların engellenebileceğini ifade etti.
Yedi tankerdem biri olan Taurus, ABD’ye nispeten yakın bir konumda bulunuyor. Haritanın ilk yayımlandığı sırada diğer beş tanker İngiltere’ye yakınken, üçü Manş Denizi’nden geçiyordu.
Bu gelişmeler yaşanırken, Ukrayna’da sivil kayıplar devam ediyor. Perşembe sabahı Dnipro kentinde kalabalık bir tren istasyonuna Rus insansız hava aracı saldırısı sonucu 14 kişi hayatını kaybetti. Çernihiv ve Kremençuk şehirlerindeki gündüz saldırılarında ise beş sivilin daha yaşamını yitirdiği bildirildi.
Rusya Devlet Başkanı Putin, 9 Ekim’de yaptığı açıklamayla, ABD’ye 1,8 milyon ton dizel tedarik etmeyi kabul etmişti. ABD Başkanı Donald Trump, bu sevkiyatlara izin vermek için mevcut yaptırımlarda altı aylık bir muafiyet tanıdı. Bu karar, Putin’in Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana Rusya’ya uygulanan ekonomik yaptırımlara rağmen alındı.
Bu hafta başında bir grup ABD’li milletvekili, bankaları ve liman yetkililerini, Rus dizelini işlemeleri halinde yasal işlemlerle karşı karşıya kalabilecekleri konusunda uyardı. New Jersey Valisi Mikie Sherrill, eyaletinde böyle bir girişimin önlenmesi için inceleme başlattığını belirtti ve anlaşmayı yasa dışı olarak nitelendirdi.
Beyaz Saray’ın ABD firmalarını bu petrolü almaya teşvik etmeye çalıştığına dair raporlar bulunsa da, ara seçimlere kısa bir süre kala yasal riskler nedeniyle alıcıların ortaya çıkıp çıkmayacağı belirsizliğini koruyor. ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın dizel fiyatlarını düşüreceğini savunsa da, Amerikan Otomobil Birliği verilerine göre fiyatlar artış gösterdi. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ise, elde edilecek gelirin Kremlin’in savaşı finanse etmesine yardımcı olacağı gerekçesiyle anlaşmayı kınadı.
