Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı’nda Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı yapıldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, toplantıda Türkiye’nin 2040 yılı enerji stratejisini ve bu kapsamda planlanan 300 milyar dolarlık yatırım hamlesini duyurdu.
Bayraktar, küresel ve bölgesel enerji güvenliği koşullarının zorlaştığına dikkat çekerek, Türkiye’nin enerji politikasının üç temel üzerine kurulduğunu belirtti: talep, bağımlılık ve karbonsuzlaşma. Ülkenin artan enerji talebinin büyüyen bir pazar olduğunu gösterdiğini ancak enerji ithalatına yıllık 70-80 milyar dolar ödenmesinin temel sorunlardan biri olduğunu vurguladı. Türkiye, 2053’te karbon nötr ekonomi hedefi doğrultusunda enerji dönüşümünü sürdürüyor.
Türkiye’nin 2040 yılı enerji gündemini kapsayan “Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi” veya “Vizyon 2040” adlı çalışma, ekim sonu veya kasım başında açıklanacak. Bu vizyonun temelinde elektrifikasyon yatıyor; binalardan sanayiye, ulaşımdan tarıma kadar Türk ekonomisinin elektriklendirilmesi hedefleniyor. Vizyon beş temel politika alanından oluşacak: yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler.
Özellikle güneş ve rüzgar enerjisinde önemli potansiyeli bulunan Türkiye’de, bu alanlarda daha fazla kapasite devreye alınması planlanıyor. Enerji verimliliği için 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım hedefleniyor. Nükleer enerjinin karbonsuzlaşma hedefleri açısından önemine değinen Bayraktar, Türkiye’nin büyük ölçekli santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörler (SMR) alanında da yatırım ve işbirliği fırsatlarını değerlendirdiğini bildirdi. Petrol ve doğal gaz alanında arama, üretim ve altyapı yatırımları sürdürülecek. Madenler ise enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
2040 vizyonu kapsamında dijitalleşme, altyapı ve bölgesel bağlantılar da yatay politika alanları olarak belirlendi. Elektrik iletim şebekesinin güçlendirilmesi için 2035’e kadar en az 30 milyar dolar, dağıtım şebekesi için ise en az 50 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor. Doğal gaz depolama, boru hatları ve kompresör istasyonları gibi altyapılar da geliştirilecek. Türkiye’nin komşu ülkelerle doğal gaz, elektrik ve petrol alanlarında daha fazla bağlantı kurması, enerji güvenliği ve çeşitlendirme açısından kritik önem taşıyor.
Enerji ve maden sektörlerinde 2040’a kadar yapılması planlanan yatırımların toplamının 300 milyar doları aşması bekleniyor. Bu yatırımların gerçekleştirilmesinde uluslararası işbirliği, özellikle ABD ile enerji alanında önemli potansiyel taşıyor. Kamu şirketleri Türkiye Petrolleri, Eti Maden, BOTAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ’ın yeniden yapılandırılması ve reforme edilmesi çalışmaları yürütülüyor. Türkiye Petrolleri’nin 2040’ta Türkiye’nin petrol ve doğal gaz talebini tamamen karşılayabilmesi hedefleniyor.
2040’a kadar Türkiye’de 16-17 milyon yeni aracın trafiğe çıkması bekleniyor; bunların büyük çoğunluğunun elektrikli veya hibrit olması öngörülüyor. Bu durum, petrol ürünleri talebini azaltırken elektrik ihtiyacını artıracak. Bu nedenle doğal gaz çevrim santralleri, yenilenebilir enerji, nükleer ve SMR’lere ihtiyaç duyuluyor. SMR’lere ilişkin yasal düzenlemenin önümüzdeki aylarda TBMM’ye sunulması planlanıyor ve 2027’de SMR’lerin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Türkiye ile ABD arasındaki enerji ve maden işbirliği, nükleer enerji, LNG ve doğal gaz, kritik mineraller ve enerji altyapısı alanlarında yoğunlaşabilecek.
