Mersin Su ve Kanalizasyon Yönetimi (MESKİ) Genel Müdürlüğü Mayıs ayı Olağan Genel Şura Toplantısı birinci birleşimi, Büyükşehir Belediye Lideri Vahap Seçer başkanlığında yapıldı.
2021 Mali Yılı Faaliyet Raporu görüşülürken oturumu Meclis 1’inci Başkanvekili Mehmet Çelik yönetti. Toplantıda görüşülen MESKİ Genel Müdürlüğü 2021 mali yılı faaliyet raporu ile 2021 yılı denetçiler raporu oy birliğiyle kabul edilirken, öteki 7 unsur ise ilgili kurullara sevk edildi. Mersin’in kadrolarından Tarsus Egzersiz Yurdu’nu da muvaffakiyetinden ötürü tebrik eden Lider Vahap Seçer, “Tarsus Egzersiz Yurdu, dün oynadığı müsabakadan seri penaltıları sonucunda galibiyetle ayrıldı ve ismini yarı finale yazdırdı. Tarsus Antrenman Yurdu’na yarı finalde muvaffakiyetler diliyorum. Bugün de İçel Antrenman Yurdu kendi alanımızda Ordu Spor ile karşılaşacak. Tarsus için yaşadığımız sevinci İçel Antrenman Yurdu’nun da yaşatmasını diliyor, ekiplerimize muvaffakiyetler diliyorum” diye konuştu.
Atıksu arıtma tesisleri ile ilgili koku şikayeti olduğu tarafındaki mevzuyu da pahalandıran Seçer, “Bizim şu anda merkezde kıymetli bir sıkıntımız yok. Karaduvar’da belirli bir müddet sonra kapasite artırımına gitme gerekliliğini biliyoruz. Bunun çalışmalarını şimdiden yapıyoruz. Mezitli yeni bir atıksu arıtma tesisi ve hibe kredisi ile yapılmış. Bizim devrimizde teslim aldığımız bir tesis. Orada koku sorunu vardı, büyük bir oranda giderildi. Şu anda da bize çok rahatsız edici şikayetler gelmiyor. Biz orada gerekli tedbirleri aldık, almaya da devam ederiz. Bu doğaldır, bugün bir sorunu çözersiniz yarın devam eder. Örneğin Karaduvar konusu, biz gelene kadar bir fiske bile vurulmamış oraya. Biz gelir gelmez bu sıkıntıyla yüzleştik ve çabucak önlemini aldık. Büyük bir oranda sorunu önledik. Karaduvar’dan, Mezitli’den daha evvel gelen ağır şikayetler şu anda gelmiyor lakin vakit zaman birtakım teknik arızalar, iklimsel devirlerde rüzgâr esintisi vesaire bu şikayetleri biz de alıyoruz” biçiminde konuştu.
Antalya sonundan Mersin merkeze kadar olan tatil beldelerindeki atıksu arıtma tesisleri ile ilgili de değerlendirmede bulunan Seçer, “Biliyorsunuz Anamur’da derin deşarj. O bölgede Bozyazı’da aslında mevcut çalışan, vakit zaman sorun çıkaran bir atıksu tesisimiz var. Neden? Zira yapılan kanalizasyon sistemi teknik olarak külfetli. Yeraltı suyunu alıyor. Bu da arıtma tesislerinde istenmeyen bir durum. Bununla da biz yüzleşmiş durumdayız. Vakit zaman oralara müdahalemiz oluyor. Oradan geçelim Aydıncık’a, Lider da söyledi. Orada bir atıksu arıtma tesisine gereksinim var. Derin deşarj mı olsun atıksu arıtma tesisi mi olsun? Çevreci bir anlayışla ki ben de tıpkı tasaları taşıyorum, ‘bir atıksu arıtma tesisi yapalım. Gerçek olan budur’ dedi. Biz de bunun üzerine aslında çalışıyoruz. Şu anda kurum görüşlerinden, Gençlik ve Spor Vilayet Müdürlüğü’nden 11 Mayıs 2022 tarihinde olumsuz görüş gelmiş. Bu mevzuyu bir takip edelim beraberce. Öteki kurumlarla yazışmalar yapılmış” dedi.
MESKİ’nin ihalelerinin iptal olduğu ve akamete uğradığı tarafındaki argümanlara da cevap veren Seçer, Haziran ayında pek çok paket arıtma tesisini içine alan bir ihaleye çıkacaklarını belirtti. Seçer, “Sadece bizimle alakalı bir durum değil. Pandemi devri ve maddelerden aldıkları güçle kimi iptaller oluyor. Proje bir diğer yüklenici firmaya verilebiliyor. Ondan kaynaklı bu bahiste çalışıyoruz. Bizim daha evvel çıktığımız, sizin birçok bölge ile ilgili Yenice’den Yeşilovacık’a kadar Gülnar Sipahili paket arıtma, Çeşmeli paket arıtma, Yenice, Yeşilovacık, Gözne-Ayvagediği, biz artık süreksiz olarak paket arıtma ihalesi yaptık, kalıcı arıtma tesisi vakit alacağı için. Zira bir yandan kanalizasyon işi devam ediyor, yüklenici firma da teminatını yaptı, bıraktı işi. Artık bir diğerine ihale ediyoruz, bundan vakit yitiriyoruz. Bizimle alakalı bir durum değil. Bakın iki gündür haberlerde var. Ulusal Eğitim Bakanlığı bütün okul ihalelerini iptal etti. Zira maliyetler çok artıyor, müteahhitler ‘buna uygun teklif veremeyiz’ diyor ve ihaleye girmiyor. Bizde farklı bir durum yok” sözlerini kullandı.
“Silifke atıksu tesisi ile ilgili projemiz bitti”
Turizm hinterlantında çok kıymetli yeri olduğunu düşündüğü Silifke’de çok eski olmayan lakin demode bir atıksu arıtma tesisinin olduğunu vurgulayan Seçer, “Ne yazık ki yapıldığı devirde dahi yanlış, geri bir teknolojiyle o tesis yapılmış. Artık bizim kucağımızda bulduğumuz değerli sıkıntılar var. Arıtma var, kanalizasyon daha evvel ihale edilmiş. Müteahhit yanlış yapmış, hakikat yapmış, Vilayetler Bankası’yla sorun yaşıyor, mahkemelik… Artık biz de burada şaşırıyoruz ne yapacağımızı. Bizim kurumumuza çok yük gelmeye başlıyor. Bir yandan sen bunun parasını ödüyorsun kurum olarak, Vilayetler Bankası seni borçlandırmış lakin sistem çalışmıyor; Aydıncık içmesuyu şebekesinde olduğu üzere. Bir işi sıfırdan yapmak çok rahat fakat sıkıntılı bir işin üzerine geldiğiniz vakit inanın ömrünüz gidiyor. O sorunu çözmek için çok büyük zorluk çekiyorsunuz, biz de şu anda bunları yaşıyoruz. Silifke atıksu tesisi ile ilgili projemiz bitti. Ufak tefek dokunuşlarla onun yanına yeni bir tesis yapacağız” diye konuştu.
Silifke Atakent tesisinde kimi revizyonlar yapıldığını söyleyen Seçer, “Atakent-Atayurt-Arkum. Bizim mevcut Atakent Tesisimizde kimi revizyonlar yapıldı. Meselesiz çalışıyor lakin oraya bir ortak projemiz var. Proje tamamlandı. Müsaade, istimlak ve tahsis işlerimiz devam ediyor. Projemiz orada da tamam. Sorun tespitinde hiçbir problemimiz yok, sorunu tespit ediyoruz, ne yapılması gerektiğini de bildiğimiz için yürüyoruz, çalışmalar da var. Bir taraftan projeler hazırlanıyor, yasal prosedür tamamlanıyor fakat süreçler biraz ağır yürüyor. Her şey para. Toprağın altına gömüyorsunuz, çok büyük yatırımlar bunlar” sözlerini kullandı.
Güneş Gücü Sistemleri (GES) bahsiyle ilgili de açıklamalarda bulunan Seçer, şöyle devam etti:
“Biliyorsunuz bu çalışmaları yapsın diye bu periyotta AR-GE ünitesini oluşturduk. Şu anda AR-GE Daire Başkanlığımızın yürüttüğü çalışmalar sonucunda Tarsus DY2, Mersin D2, Mersin DY2A Deposunda biz 3 megawattlık GES’leri tamamladık. Bunların bir tanesi, Tarsus’taki depo. Güneş gücünden faydalanıyor. Başkalarının de üçte ikilik kısmı güneş gücünden faydalanıyor. Lakin bizim 15 megawattlık yeni GES tesisleri projemiz var, ihalesine de çıkıldı. Keşke daha evvel yetiştirebilseydik. Biz bunları tabiri caizse çok bedavaya yaptık, keşke dedik o vakit. Bu uygun fiyatları artık yakalayamıyoruz. 8 nokta, toplam 3 megawatt ve atıksu çamurundan elde ettiğimiz elektrik gücü toplam MESKİ’nin elektrik tüketiminin yüzde 5,5’ine denk geliyor. 15 megawattlık yeni GES tesislerimiz Berdan içme suyu arıtma tesisi, Tarsus atıksu arıtma tesisinde, Karaduvar atıksu arıtma tesis D1 su deposu, D3, D4, D5, D6 su depolarında, 8 bölgede biz 15 megawattlık yapacağız. Yaklaşık hesabını da yaptırdım. Maksadımız bunlar bittikten sonra toplamda 20 milyon kilowatt/saat ve elektrik tüketimimizin yüzde 20’sine denk gelecek. Bunu da kısa müddet içerisinde yapacağız, bitireceğiz, bu bahiste kararlıyız.”
“4 merkez ilçe ve Tarsus’ta kaçak-kayıp oranı yüzde 46. Bu bana inandırıcı gelmiyor”
Bir Meclis üyesinden gelen kaçak-kayıp konusundaki soruya da cevap veren Seçer, “4 merkez ilçe ve Tarsus’ta kaçak-kayıp oranı yüzde 46. Kırsala gitgide bu artıyor. Bu bana inandırıcı gelmiyor, daha yüksek. Belediye Lideri olarak bunu söyleyebilirim. Bütün kamu yönetimleri, okullar, belediyeler dahi biz her tarafı geziyoruz ve birçoğunun belediyesinde kaçak su kullanıldığını biliyoruz ve tespitli. Bakın artık burada bir polemik oluşturmak ismine söylemedim bunu. Okullar kamu kurumları, belediyeler de bir kamu kurumu. 2022 yılında, yalnızca bu yıl 678 adet ticari kaçak tutanağı tuttuk. Adam apartman yapmış, su bedeli ödememiş. Müteahhit karun üzere para kazanıyor, varlıklı. Biz bunları tespit ettik. Artık ben ‘ya bu kurum yönetilmiyormuş’ dediğim vakit haklıyım. İstediğiniz kadar üzerime gelin, ben dobra dobra konuşuyorum, yönetilmemiş. Biz neler gördük. 840 bin abone var, 400-450 bin abone faal. Belgelerin nerede olduğu aşikâr değil. Tutanakların nerede olduğu belirli değil. Biz ezbere konuşmuyoruz” dedi.
Kayıp-kaçaktan sonra ‘misafir ağırlama’ problemine değinen Seçer, “Bakın 1 milyon 900 bin nüfusumuz var. Yük bu insanların üzerinde, kaynak bunlar için geliyor. Yasal sorumluluk bu beşerler için var lakin biz o kaynakları 2 milyon 300 bin beşere harcıyoruz. Bunun da farkındayız herhalde. Artık bu türlü de bir durum var. Onun için sizden çekiyor sistem çöküyor, sistem kaldırmıyor. İçmesuyu yetersiz kalıyor. Bunları artırmak durumundasınız. İşte Büyükeceli bölgesinde yaşananları görüyorsunuz. Bir yapılaşma var. Nükleer santral tesisleşmesi var. Muazzam bir nüfus akışı var bölgeye. Daha evvelden rastgele bir hazırlık yapılmadan bunlar başlayınca artık ayıkla pirincin taşını. Aman bir an evvel imar planları yapılsın! Aman kanalizasyon yapılsın! Aman içmesuyu yarın yetersiz kalacak! E bunların peşine düşüyorsunuz” formunda konuştu.
MESKİ’nin bütçe sayılarını tek tek anlatan Seçer, yatırımların toplam bütçeye oranını tablo üzerinden kıymetlendirdi. Seçer, “2021 yılında 1 milyon 89 milyon bütçe yapmışız ve gerçekleştirmişiz. Bakın 1 milyon 23 binini gerçekleştirmiş. Yüzde 100’e yakın. 2019’da idareye geldik. Bir evvelki yıl bütçe yapılmış. Yatırım programı muhakkak. Toplam yatırımların bütçeye oranı yüzde 27. Yani her 100 lira bütçenin 27 TL’si yatırım. 2020 yılında yüzde 30’a çıkmış. 2021 yılında yüzde 40’a çıkmış. Bu yıl yüzde 51 hedeflemişiz. Gelecek yıl, 2023 yılında yüzde 53 hedefliyoruz ve vazife süremizin 5 yılı olan 2024’te de yüzde 56 hedefliyoruz. Gördüğünüz üzere grafikte de üste yanlışsız bir seyir halinde” diye konuştu.
“5 yılda toplam yatırım fiyatımız 4 milyar 635 milyon lira”
Yatırımlara aktardıkları hisselerden bahseden Seçer, “Tamamlanan yatırımlarımızın ölçüsü 960 milyon lira. Devam eden yatırımlarımız 961 milyon lira. Devam eden yatırımlarımızın bu yılki ödeneği 770 milyon lira. Planlanan yatırımlarımızın fiyatı 2024 Nisan ayı seçimine kadar 2 milyar 713 milyon lira. Buna ayırdığımız bu yılın ödeneği 367 milyon lira. 5 yılda toplam yatırım fiyatımız 4 milyar 635 milyon lira. Burada bir şeye dikkatinizi çekmem gerekiyor. Biz vazifeye geldiğimizde demiştim ki ‘Biz bu periyot sonuna kadar 2,5 milyar lira yatırım yapacağız’. Revize ederek de gittik. Tıpkı yatırım programı, stratejik plan maliyet farklarından geldiğimiz şu anki durum. Bir ölçüsünü da gerçekleştirdik o yatırımın içerisinden. 960 milyon eski maliyetti. Yeni devam eden 961 milyon liralık işlerin de bir kısmı eski maliyette. Fakat 4 milyar 635 milyon üzere bir sayıya evriliyor. Şu anda yatırım ödeneğimiz de 770 milyon ile 367 milyon olmak üzere toplam 1 milyar 137 milyon lira” halinde konuştu.
